Declaration on Mangyan Day, April 14, 2012

MANGYAN DECLARATION

 Saksi ang aming mga kababayan, na katulad namin, ay inaapi at pinagsasamantalahan; at mga kaibigan mula sa iba’t ibang bayang kinikilala ang aming mga lehitimong karapatan sa lupang ninuno at para sa aming sariling pagpapasya;

 Kami, ang mga Alangan, Bangon, Buhid, Gubatnon, Iraya, Hanunuo at Tadyawan na kilala sa katawagang Mangyan sa isla ng Mindoro at lahat ng mga Pambansang Minorya na natitipon ngayon sa makasaysayang pagkakataong ito ng aming deklarasyon ng pagkakaisa upang ipagtanggol ang aming lupa, buhay at ang mga likas-yaman laban sa mga tumitinding pandarambong ng mga mapanirang dayuhang korporasyon sa pagmimina at mga lokal na kasabwat nito.

 Sa mahabang panahon, kami ay naninirahan na rito at malaya naming nalilinang ang mga lupain. Ang pawis at dugo ng aming mga ninuno ang puhunan sa paglilinang  ng mga kapatagan kung saan sa matagal na panahon ay mapayapa kaming nanirahan sa mga kapatagan at tabing dagat ng isla. Ang masaganang lupaing ito ang bumuhay sa amin at sa aming mga tribu, na siya ring nagpayabong sa aming mga tradisyunal na sistema at kultura

 Ang pagdating ng mga Tagalog at iba pang mga dayuhan ay unti-unti nagtaboy sa amin sa kagubatan at kabundukan. At kahit nasa kabundukan na ay patuloy pa ring nahaharap sa banta ng patuloy na pagtataboy at pagpapalikas dahil sa patuloy na pangangamkam ng mga lupaing ninuno sa pamamagitan ng mga panlilinlang at pandarahas. Dahil dito, ang aming mga magigiting na mga ninuno ay natuto na ring lumaban para sa aming lupaing ninuno. 

 Mula pa sa panahon ng mga kolonyal na pananakop hanggang sa kasalukuyan ay nasasadlak kami sa iba’t ibang uri ng pagsasamantala, kahirapan, pagbalewala ng gubyerno, paglabag sa aming karapatang pantao at institusyonalisadong diskriminasyon. Ang aming kagalingan ay laging isinusugal sa ngalan ng “pambansang kaunlaran” at “para sa benepisyo ng nakararami.”

Sa kasalukuyan, tatlong kumpanya ng mina ang nagbabalak minahin ang kabundukan ng Mindoro na sasakop sa 208,561 ekatarya nito o 20% ng kabuuang lupain at magpapalayas sa magihit 200,000 katutubong Mangyan. Ang mga kumpanyang ito ay ang Intex Resources, Agusan Petroleum Mining Corp. at Pitkin Resources Ltd.

Ang Mindoro ay nagtataglay ng isa sa may pinakamalaking deposito ng Nikel sa buong mundo. Sa kasalukuyan, nasa Mindoro ang isa sa 23 prioridad na proyekto ng mina sa bansa at ito ay ang operasyon ng Intex Mining upang magmina ng Nickel. Panibago namang proyekto ng mina ang pinayagan sa 60,000 ektarya sa Abra de Ilog.

Sa Oriental Mindoro ay mayroong 25-taon na pagbabawal sa malakihang pagmimina mula noong 2002 kasunod ng kanselayon ng DENR sa kasunduan sa pagmimina sa Crew Minerals’ (ngayon ay Intex Mining.)  Ngunit hindi iginalang ng pambansang pamahalaan ang lokal na batas ng lalawigan at ang pahayag ng pagtutol ng nagkakaisang mamamayan ng Mindoro.

 Mahigpit naming sinisingil si Gloria Macapagal Arroyo bilang siyang may malaking pananagutan sa walang habas na pagbubugaw ng ating likas-yaman at ng ating pambansang patrimonya sa mga ganid na dayuhang korporasyon sa pagmimina. Hindi rin ligtas ang pamahalaang Aquino sa pananagutang ito sa patuloy na pagbibigay laya sa mga multi-nasyunal na korporasyon sa pagmimina para patuloy na dambungin at huthutin ang likas na yaman at ang ating pambansang patrimonya.

 Sa kabila ng mga bantang ito, buo ang aming pagkakaisa na buong giting na igiit ang aming karapatan sa lupa, buhay at yaman na kami ang pangunahing makapagpapasya sa tamang paggamit nito.

 Aming hinahamon ang lokal na pamahalaan na igiit ang pagpapahinto sa anumang aplikasyon sa pagmimina.

 Aming inihahapag ang sumusunod na mga panawagan:

  • Ibasura ang RA 9732 o Mining Act of 1995, RA 8371 o Indigenous Peoples Rights Act (IPRA) at RA 7586 o National Integrated Protected Areas System (NIPAS) na nagiging daaan upang ang aming mga lupang ninuno ay maibuyangyang para sa pandarambong ng sa mga ganid na lokal at dayuhang kumpanya ng pagmimina.
  •  Itigil ang eksplorasyon ng mga kumpanya sa pagmiminang Intex Resources Ltd. Agusan Petroleum and Mining Corp., Pitkin Resources Ltd. at huwag na pahintulutan ang iba pang kumpanya na mapagsagawa ng eksplorasyon. 
  • Magsagawa ng mga lokal na ordinansa at resolusyon na nangangalaga sa kalikasan at nagbabawal sa pagpasok ng mga dayuhang kumpanya sa pagmimina.
  •  Itigil ang paglabag sa karapatang-pantao at ang militarisasyon sa mga komunidad ng mga Mangyan.

 Kami ay naniniwala na matatamasa lamang ang mapayapa at masaganang buhay ng mga Mangyan sa pamamagitan lamang ng tunay na pagkilala at buong-buong paggalang sa aming karapatan sa lupang ninuno at sariling pagpapasya; na ang kaunlaran ay makakamit lamang sa balangkas ng tunay na repormang agraryo at pambansang industrialisasyon at hindi sa pamamagitan ng pagkalakal sa aming mga lupain.

 Ang aming pinagsama-samang pagkakaisa at lakas ang nagtataglay ng aming makasaysayang laban sa pagtatanggol ng aming lupang ninuno. Ito ay amin ding iniaalay sa aming mga anak, apo at sa mga darating pang henerasyon.

 Ang aming pakikiisa sa mga katutubong mamamayan ng Pilipinas, kasama ng sambayanang Pilipino at iba pang mamamayan ng daigdig ang magtitiyak ng aming tagumpay sa aming laban.

 Aming pinagtitibay ang deklarasyong ito ng mga Mangyan sa ika-5 na taong pagdiriwang ng Araw ng mga Mangyan, ika-14 ng Abril, 2012.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s